|
DIE GESKIEDENIS VAN GROENVLEI
Die stil en
rustige GROENVLEI van vandag was vroëer bekend as HELHOEK! Die
ongewone naam sal aan u duidelik word wanneer u die geskiedenis
lees.
Johann se oupa P.J.A (Abie) Van Heerden het GROENVLEI in 1948 by die
Grobbelaar gesin gekoop vir £31000. Die plaas was vir 140 jaar in
die Grobbelaar besit en ons het nog die oorspronklike Transportaktes wat uit 1837 dateer. Die Grobbelaar-familie begraafplaas is
naby die lusernstoor tussen die sipres- en dennebome.
Die laaste eienaar (Koos Grobbelaar) was 'n goeie boer maar alkohol
was sy ondergang. Hy en sy vrou Maria, het 4 seuns en 3 dogters gehad
en ongelukkig het die seuns alkoholiste geword. Die seuns was almal
na bekende generaals vernoem en die oudste, Kruger, het saam met sy
ouers op GROENVLEI gewoon. Die tweede seun se bynaam was Wilde Boy
(vernoem na die Franse Generaal DE VILLA BOIS) en het op DE TUIN wat
later deel van Krugerkraal geword het, gewoon. Die bouvalle van sy huis is
nog duidelik te sien op die DE TUIN staproete. Die derde seun,
Gilbert, was vernoem na 'n Britse generaal van Eerste Wêreldoorlog-faam en het op MUISHOEK gewoon. Die jongste (Eloff of "Lofty") was
vernoem na 'n Generaal Eloff. Hy het nie op GROENVLEI gewoon nie en
is in 1987 oorlede te Graaff-Reinet.
Daar was oorgenoeg onderonsies tussen die broers en menigte argument
is met die hulp van 'n skietding opgelos. Die Vrederegter was
dikwels uitgeroep om die gevegte te beëindig en wonder bo wonder is
niemand ooit raakgeskiet nie! Wilde Boy se vrou moes af en toe in
selfverdediging 'n skoot bokhael in sy rigting afstuur!
Volgens legende het Kruger se vrou ook in selfverdiging 'n
potskoot op hom afgestuur wat sy lewe ietwat verkort het. Forensiese
toetse van daardie dae het gevind dat 'n 6.35mm pistool
verantwoordelik was maar die saak kon nooit afgehandel word nie
aangesien die moordwapen nooit gevind kon word nie. Vyftig jaar
later, terwyl die fontein skoongemaak is, is 'n ou 6.35mm Walter
Browning in die modder gevind. Laat 'n mens dink nè?
Die grillerigste storie is seker diè van Gilbert wat op sy
vrou geskiet het en al skuiling waaraan sy en ou Koos Grobbelaar se
enigste kleinseun kon dink, was bo-op 'n windpomptoring waar
hulle byna van die koue omgekom het. Die volgende oggend het sy
kaalvoet in die ryp na die bure (ene Herklaas Enslin op Enslinsrust)
gestap en daar om hulp aangeklop. Mnr. Enslin het die vrou baie
jammer gekry en vir haar en haar seuntjie 'n treinkaartjie na die
Transvaal gekoop sodat sy kon wegkom van die mal familie af.
Een Sondagmiddag in 1995 het daar 'n man en sy vrou op die
werf stilgehou en hulself voorgestel as mnr. en mev. Koos
Grobbelaar. Sy ma het hom skynbaar nie veel meer vertel as dat
GROENVLEI hul ou familieplaas was nie en ons het dit goed gedink dat
dit miskien beter sou wees as ons ook nie uitbrei oor die
Grobbelaars nie
Koos Grobbelaar
het sy voorraad drank gereeld met die Spoorwegbus gekry wat in
daardie dae 2 keer per week vanaf Graaff-Reinet reg oor die werf
geloop het oppad na Richmond toe. Die seuns het dan dikwels die bus
gekaap om hul deel van die drank in die hande te kry. Koos
Grobbelaar is in 1946 oorlede en sy testament het bepaal dat die
plaas na sy vrou se dood verkoop moes word. Maria Grobbelaar is in
1948 oorlede en tot vandag toe het haar graf geen kopsteen nie.
Alhowel sy sieklik was ten tyde van haar man se dood het sy min
simpatie van haar alkoholistiese seuns ontvang. Hulle het haar
gereeld gevra wanneer sy dan nou van plan was om te sterf sodat die
plaas verkoop kan word en hulle hul hande op die opbrengs kon lê.
U moet teen
hierdie tyd saamstem dat GROENVLEI beslis die hoofstad van Helhoek
moes wees!
Soos te verstane
was GROENVLEI baie verwaarloos teen die tyd dat Abie van Heerden dit
gekoop het. Ten spyte van die feit dat hy reeds 53 jaar oud was, het
hy met mening ingeklim en deur baie harde werk dit reggekry om die
plaas oor die volgende 10 jaar byna te herbou. As 'n mens die groot
lugfoto in die gastehuis bestudeer kan die vrugte op al die
harde werk duidelik gesien word. Ten tyde van die koop van GROENVLEI
deur Abie van Heerden was die gedeelte bekend as DE TUIN nog nie
ingesluit nie alhoewel dit deel was van die oorspronklike Grobbelaar
rykdom. Op die 13de April 1984 het Johann Krugerskraal gekoop wat DE
TUIN ingesluit het en so uiteindelik weer die hele oorspronklike
GROENVLEI 'n eenheid kan maak.
Die plaas DOORNBERG, net buite Nieu-Bethesda, is eintlik die ou Van
Heerden-familieplaas en alhoewel Abie en sy broer Peetsie baie goeie
sakevenote was, het hulle besef dat dit nie van hulle kinders kan
verwag word nie. Abie van Heerden het toe besluit on GROENVLEI te
koop. A.g.v. ou rugbybeserings het Abie moeilik gestap en het
staatgemaak op sy kierie maar tog het hy voor die plaasveling vir
ure aanneen en baie myle gestap om die plaas goed te verken. Die
plaasgedeelte bekend as WITKOP was oorspronklik deel van DOORNBERG
maar is by GROENVLEI gevoeg toe die broers opgedeel het.
Abie en Molly (nee Fichardt) van Heerden het 3 kinders gehad,
naamlik Joey (die oudste) en moeder van Johann, 'n seun Brahm (oorlede
aan kanker in sy vroëe dertigs) en Edna (die jongste) wat oorlede is
in 'n motorongeluk in haar vroëe twintigs). Abie is in 1971 oorlede
en na sy dood is die plaas nagelaat aan sy enigste oorlewende kind
(Joey). Molly van Heerden, die weduwee van Abie, het meer as haar
deel van hartseer gehad aangesien 6 van haar 8 broers en susters
haar vooruitgegaan het. Sy het ook 2 van haar kinders en haar man
verloor en is in 1995 op 87-jarige ouderdom oorlede.
Johann
het by sy ouers op die Minnaar familieplaas, Slangfontein, in die
Loxton distrik groot geword. Sy vader woon steeds daar, maar sy
moeder is in Sept 2006 oorlede. Ons het 'n gedenknaald vir haar in
die begrafplaas opgerig, waar al die Van Heerdens begrawe is. Slangfontein is sedert 1864 die hoofkwartier van die Minnaargesin.
Ons seun Johnny is die vierde Johannes Jacobus Minnaar en is vernoem
na sy oupa, Johnny. Glo dit as u wil maar klein Johnny is op sy oupa
se se verjaarsdag gebore, naamlik 17 September. Gedurende 1983 het
Johann permanent na GROENVLEI verhuis en is in 1986 getroud met
Lynne, oudste dogter van Theo en Nancy Schneider van die
Somertset-Oos-distrik.
Na ons huwelik het ons besluit om te probeer klaarkom sonder die
hulp van 'n plaasbestuurder. Die huis waarin u nou tuisgaan was juis
die bestuurder se huis en het in onbruik gestaan vir 'n paar jaar
toe Lynne met die idee voor 'n dag gekom het om dit in 'n gastehuis
te omskep. Johann was nie baie opgewonde oor sy vrou se nuwe
onderneming nie maar het haar nogtans heelhartig ondersteun.
Gedurende 1989 het ons ons eerste besoekers gehad en wat 'n
geskarrel om huisraad, beddegoed en eetgerei heen en weer te
karwei elke keer as ons 'n bespreking gekry het.
Verbouings en veranderings is feitlik deurentyd gedoen en sal
hopelik eendag tot 'n einde kom. Aan die einde van 1992 het ons
Eskom krag gekry en dit het 'n heel nuwe lewe vir ons begin. Stadig
maar seker groei ons gastehuis-familie danksy verdraagsame gaste en
hul ewe gewaardeerde aanbevelings.
Soos te verstane is die lewe sonder die hulp van 'n plaasbestuurder
dikwels koorsagtig en ons wens is dat u as besoeker die vrede en
stilte van 'n Karooplaas kan ondervind en geniet (iets wat die boer
en sy vrou nie altyd kan doen nie)U moet onthou dat Abie van
Heerden die hulp van sy seun en plaasbestuurder gehad het op
GROENVLEI alleen waar ons nou twee keer soveel weiveld en 'n
gastehuis het. Ons vertrou dat u dit nie eers sal agterkom nie.
Terloops, die familiewapen op die skryfbehoeftes, ingangshek,
muurpapier, ens. is dié van die Van Heerden-familie. Dit is ons
manier van hulde bring aan die familie en ook eerbetoon vir al hul
inspanning om GROENVLEI so 'n mooi plaas te maak.
Geniet u besoek op GROENVLEI.
JOHANN en LYNNE MINNAAR |